کافه‌دارها بین گرانی مواد اولیه، تعدیل نیرو و ترس از تعطیلی سرگردان شده‌اند

کافه‌نوشت:  گرانی بی‌سابقه مواد اولیه و کاهش چشمگیر مشتریان، کافه‌های فعال در تهران و سایر شهرهای ایران را درگیر بحرانی جدی کرده است. ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش قیمت منوها، تعدیل نیرو و ترس از تعطیلی، فقط گوشه‌ای از تصویر تلخ وضعیت این صنف را به نمایش می‌گذارد.

علی زعفری، نایب رئیس اتحادیه آبمیوه و بستنی و کافی‌شاپ‌ها درباره افزایش بی‌سابقه گرانی در ۱۵ روز گذشته می‌گوید:« مشکلات گرانی و معیشتی مربوط به دیروز و امروز نیست. ما بارها درباره وضعیت بد اقتصادی به خصوص درباره صنف خودمان هشدار دادیم ولی جز اخطار و تذکر چیزی دریافت نکردیم. حالا هم که با شروع اعتراض‌ها وضعیت بدتر شده. من دیروز به صورت سر زده به چند کافه رفتم تا ببینم وضعیتشان چطور است؟ واقعیت این است که اکثرشان فقط چراغشان روشن بود. سوت و کور بودند بدون هیچ مشتری. خیلی از کافه‌ها حتی مجبور شده بودند تعدیل نیرو کنند چون دقیقا نمی‌دانند که این وضعیت تا کی قرار است ادامه داشته باشد و بدون هیچ مشتری باز بمانند».

او در ادامه درباره افزایش قیمت مواد اولیه کافه‌ها می‌گوید:« اصلا شما تصور کن با تخم مرغی که در این چند روز اینقدر گران شده یک نفر بخواهد در کافه املت بخورد. باید برای آن ۵۰۰ هزار تومان بپردازد. به نظر شما کدام آدمی‌در این وضعیت برای صبحانه کافه می‌آید؟ اصلا چرا باید قیمت یک املت اینقدر باشد؟ خب معلوم است با این وضعیت، کافه‌هایی که باعث سرزندگی شهر می‌شدند و جوان‌ها را دورهم جمع می‌کرد وضعیت نامعلومی‌خواهند داشت. سوال اساسی این صنف این است که آینده کافه دارها و خیلی شغل‌های اینچنینی چه می‌شود؟ واحدهای خدماتی بعدا چقدر در زندگی مردم جای دارند. این‌ها همه سوالاتی است که هیچ پاسخی برای آن پیدا نمی‌شود ولی با همه این حرف‌ها کافه‌دارها هم همراه مردم خواهند بود و سعی می‌کنند همراه کسانی باشند که جز خوشحالی مردم چیزی نمی‌خواهند».

بحران بازار قهوه و بازتاب آن در کافه‌ها

در روزهای گذشته بازار قهوه دچار مشکلات شدید و پیچیده ای شده است که باعث شده قیمت قهوه افزایش پیدا کند. حسام ربیعی، رئیس انجمن قهوه ایران، درباره شرایط فعلی می‌گوید:«مسئله اصلی این است که دانه سبز قهوه یک کالای کاملا وارداتی است. امروز در شرایطی هستیم که واردات دانه قهوه با مشکلات مختلفی مواجه شده است که باعث شده بازار با کمبود دانه سبز قهوه مواجه شده است. بسیاری از بازرگانان فروش‌شان را متوقف کرده‌اند چون قیمت‌ ارز در تالار دوم دائما در حال تغییر است. از سوی دیگر خرید بازرگانان هم متوقف شده است چون راه‌های ارتباطی با تامین کنندگان خارجی مسدود شده و بازرگانان نمی‌توانند با آنها تماس داشته باشند. نقل و انتقالات مالی را هم که نمی‌توانند انجام بدهند». این فعال صنعت قهوه درباره افزایش قیمت قهوه می‌گوید:«قطعا افزایش قیمت را داشتیم اما اینقدر شرایط بی‌ثبات است که نمی‌توانیم برآورد دقیق کنیم چند درصد افزایش قیمت داشتیم. اما آن چه روشن است وقتی چرخه واردات دچار مشکل بشود دانه سبز قهوه در بازار کم خواهد شد و قیمت‌ها هم افزایش پیدا خواهد کرد. حتی اگر این روند ادامه پیدا کند ممکن است بازار قهوه دچار تعطیلی موقت شود. کما اینکه همین الان بعضی از انواع قهوه را اصلا دیگر موجود نداریم. نتیجه این روند به طور قطع به کافه‌ها آسیب جدی خواهد زد؛ به ویژه کافه‌های کوچک و محلی».

پیشنهادی برای مطالعه: ۱۳ منبع خواندنیِ ضروری برای هر کافه‌دار

۱۰تا ۲۰ درصد افزایش قیمت منوها

افزایش قیمت اقلام اصلی کافه‌ها مانند قهوه، شیر، آرد، روغن، تخم مرغ و غیره باعث شده است که اکثر کافه ها مجبور شدند در طول دو هفته گذشته بین ۱۰ تا ۲۰ درصد و حتی بیشتر منوشان را افزایش قیمت بدهند. افزایش قیمتی بی‌سابقه که باز هم خیلی کافه‌ها را به سود نمی‌رساند.

سهراب رنجبری از کافه نیلا شهر تنگابن می‌گوید:«کمر‌مان زیر بار گرانی شکسته است. فقط یک قلم شیر در ۱۵ روز گذشته ۱۰ هزار تومان گران‌تر شده است. ما چون کافه بیکری هستیم افزایش قیمت آرد و شکر و روغن و غیره هم روی کارمان اثر گذاشته و با اینکه در این دو هفته ۱۰ درصد منو را افزایش قیمت دادیم باز هم در ضرر هستیم». مهدی محسنی از کافه «صبح نو» کرج با بی‌سابقه خواندن شرایط بازار، می‌گوید:«مواد اولیه به قدری افزایش قیمت داشته است که در ۱۵ روز گذشته مجبور شدیم ۲۰ درصد قیمت های منو را افزایش بدهیم».

پرگل حق‌شناس، مدیر کافه گلدنشهر کرج هم از افزایش قیمت‌ها خبر می‌دهد:«این مدت به خاطر ناآرامی‌ها مجبور بودیم هر روز چند ساعت بیشتر باز نباشیم و خود این موضوع آسیب جدی به کسب و کارمان وارد کرده با این حال ناچار شدیم ۱۰ درصد هم افزایش قیمت داشته باشیم. با اینکه ۱۰ درصد هم اضافه کردیم باز هم هزینه‌های‌مان پوشش داده نمی‌شود و بیشتر از این هم ظرفیت افزایش قیمت نداریم. واقعا در شرایط سختی گیر کردیم».

کافه‌هایی که تعدیل نیرو می‌کنند

بحران اقتصادی که جامعه را در بر گرفته است به طور مستقیم روی کسب‌وکار کافه‌ها تاثیر گذاشته است. برخی کافه‌ها در مقابل گرانی‌ها و مشکلات اقتصادی دچار تعطیلی و یا تعدیل نیرو شدند.

پوریا ترابی، از مدیران و سرمایه‌گذران مجموعه‌های زنجیره‌ای «کافه شمرون» و «کافه آلم» است و چندین برند رستورانی نیز دارد. او درباره وضعیت بازار کافه‌ و رستوران می‌گوید:«به شدت با کمبود مواد اولیه مواجه هستیم. ما چون مجموعه‌های بزرگی هستیم و از قبل در انبارمان اجناسی داشتیم هنوز با همان قیمت‌های سابق کار می‌کنیم اما از هفته آینده قطعا باید بین ۲۰ تا ۴۰ درصد افزایش قیمت داشته باشیم. البته داریم سعی می‌کنیم با تغییراتی در منو کمی شرایط را مدیریت کنیم. مثلا در غذاها آیتم‌های گوشتی و دریایی را تقریبا حذف خواهیم کرد یا به شدت کاهش می‌دهیم». این کارآفرین جوان که دکترای اقتصاد هم دارد درباره مدیریت نیروها می‌گوید:«تازه توانسته بودیم از بحران جنگ ۱۲ روزه تابستان بیرون بیاییم که موج بی‌سابقه گرانی‌ها و در پی آن اعتراض‌ها شروع شد. یک هفته کامل ناچار به تعطیلی شدیم. اما درباره تعدیل نیروها باید منتظر باشیم و ببینیم هفته‌های آینده شرایط چطور پیش می رود چون برای هر کارفرمایی تعدیل پرسنل بسیار دردناک و سخت است». ترابی با تاکید بر اینکه البته از تعدیل نیرو سخت‌تر هم داریم، ادامه می‌دهد:«تعطیلی شعبه‌ها از تعدیل نیرو هم سخت‌تر است. ما قبل این مجبور شدیم شعبه کافه شمرون شهران را تعطیل کنیم و شعبه آلم مجموعه آب و اتش را همه همینطور. طبیعتا با تعطیلی هر کدام از این شعب دست کم ۱۰، ۱۵ نفر بیکار شدند و خود ما هم متحمل خسارت سنگین چند میلیاردی تومانی شدیم».
رامین، مرد جوانی که کافه کوچکی در منطقه دو تهران دارد و مایل نیست اسم آن منتشر شود، می‌گوید:«با اینکه ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش قیمت داشتیم باز هم نتوانستیم هزینه‌ها را سر به سر کنیم و ناچار شدم علی‌رغم میل باطنی‌ام تعدیل نیرو انجام بدهم. طبیعتا هر کسی درک می‌کند چقدر این تصمیم در این شرایط سخت و دردناک است و چه رنج روحی را همراه دارد اما واقعا از پس حقوق بچه ها بر نمی‌آمدم». کافه‌ها به محض هر تغییری از چرخه زندگی روزمره دیگران حذف می‌شوند با این حال  آن‌ها حالا تلاش می‌کنند همچنان قلب شهر را روشن نگه دارند و پناهگاهی برای روزهای سخت مردم باشند.