جهان به آمریکانو برمی‌گردد

کافه‌نوشت: در سال‌های اخیر، تغییرات اقتصادی و اجتماعی در سراسر جهان نه‌تنها بر الگوی مصرف کالاهای اساسی تأثیر گذاشته، بلکه حتی ذائقه مصرف‌کنندگان قهوه را هم تغییر داده است. بنا به گزارش ایندکس، در این دوره، مشتری‌های کافه‌ها در بسیاری از بازارهای جهانی در انتخاب نوشیدنی‌های خود دقت بیشتری به خرج می‌دهند و گرایش به گزینه‌های ساده‌تر و کلاسیک مانند قهوه آمریکانو یا قهوه دم‌آوری‌شده پایه افزایش پیدا کرده. انتخابی که تحلیل‌گران دلایل متفاوتی برای آن پیدا کرده‌اند.

فشار اقتصادی و ذائقه‌هایی که بازنگری می‌شوند

قهوه یکی از پرفروش‌ترین کالاهای مصرفی جهان و جزو مهم‌ترین بخش‌های بازار نوشیدنی‌های گرم به‌شمار می‌رود. بر اساس گزارش‌های بازار جهانی، ارزش تجارت قهوه بیش از صدها میلیارد دلار برآورد می‌شود و تغییری در الگوی مصرف آن می‌تواند نشان‌دهنده‌ی تحولات عمیق اقتصادی و اجتماعی باشد.  در نقاط مختلف جهان، از اروپا تا آمریکای شمالی و آسیا، کافه‌ها گزارش می‌دهند که نوشیدنی‌های کلاسیک و پایه مانند آمریکانو، قهوه‌های فیلترشده یا دم‌آوری‌شده سنتی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته‌اند. در مقابل، سفارش‌های پیچیده‌تر و گران‌قیمت‌تر که با شیره‌های طعم‌دار، شیرهای جایگزین پرهزینه یا تزئین‌های تخصصی همراه هستند، کاهش پیدا کرده.

این گرایش به سادگی، تا حد زیادی نشانه‌ای از اولویت‌بندی هزینه‌ها در میان مصرف‌کنندگان است؛ کسانی که دیگر تمایل ندارند برای تجربه‌های لوکس یا خاص هزینه‌ی زیادی بپردازند و در عین حال از لذت یک فنجان قهوه خوب نمی‌گذ‌رند. این روند در بلندمدت باعث شده صاحبان کافه‌ها منوهای خود را بازنگری کنند و به جای تمرکز بر آیتم‌های متنوع و گران‌قیمت، روی کیفیت پایه و استانداردهای ثابت نوشیدنی‌های اصلی تمرکز کنند.

نسل‌ها و سلایق متفاوت

تحولات فرهنگی و نسلی هم نقشی مهم در این تغییر ایفا می‌کنند. برخی گزارش‌ها نشان می‌دهند هرچند نسل‌های جوان‌تر به‌ویژه نسل  z  بیش از گذشته خواستار نوشیدنی‌های خلاقانه، سفارشی و متنوع هستند، ولی مصرف‌کنندگان بزرگسال‌تر میان‌سالان و نسل‌های قبل تمایل بیشتری به نوشیدنی‌های سنتی و ساده دارند.

این تقابل نسلی در ذائقه‌ی قهوه‌نوشی بازتاب‌دهنده‌ی تغییرات عمیق‌تر فرهنگی است. در حالیکه قهوه‌های تخصصی و خلاقانه برای جذب نسل جوان‌تر طراحی می‌شوند، بسیاری از مشتریان قدیمی‌ به دنبال همان تجربه‌ی کلاسیک هستند که در آن کیفیت عطر و طعم دانه قهوه حرف اول را می‌زند.

سادگی همیشه طرفداران خودش را دارد

تغییر در رفتار مصرف‌کنندگان تنها برای مشتریان اهمیت ندارد؛ بلکه کسب‌وکارها هم باید خود را با آن تطبیق دهند. کاهش فروش آیتم‌های پیچیده باعث شده بسیاری از کافه‌ها منوهای خود را تعدیل کنند، بر آموزش باریستاها در اصول دم‌آوری پایه تمرکز کنند و زنجیره‌های تأمین را برای کاهش هزینه‌ها بهینه سازند.

بازار ایران هم متاثر از همین موضوع است. سارا مدیر یکی از کافه‌های «آ اس‌پ» است. اون تایید می‌کند که بیشتر مشتری‌های همیشگی‌شان قهوه‌های ساده را ترجیح می‌دهند. «راستش به نظرم جهان به سمت سادگی پیش می‌رود. اسم‌های عجیب و غریب و ترکیب‌های متفاوت شاید در وهله اول باعث کنجکاوی شود اما انگار که عمر کمتری دارد. همه یک بار آن را امتحان می‌کنند و برای دفعات بعدی سراغ آیتم‌هایی می‌روند که امتحانش را پس دادند. البته همین کنجکاوی باعث می‌شود مشتری‌های جدید دنیال آیتم‌های متفاوت باشند اما در یک برآورد کلی به نظر من هم نوشیدنی‌های ساده مثل اسپرسو و آمریکانو همیشه طرفداران خودش را دارد.»

نسل جدید دنبال کشف طعم‌های تازه است

الهام اما نظر دیگری دارد. او دو کافه متفاوت دارد. هر دو در مرکز شهر هستند. خودش می‌گوید کافه‌ای که شکل کلاسیک‌تری دارد تقریبا مشتری‌هایش ساده‌پسند هستند و آیتم‌های کلاسیک را ترجیح می‌دهند. اما در کافه دیگرش که از دکور گرفته تا منو بر اساس سلیقه نسل z راه اندازی شده، بیشتر افراد سراغ نوشیدنی‌های متفاوت می‌روند. او می‌گوید:« من فکر می‌کنم مساله اقتصادی در این موضوع دخیل نیست که اگر بود به نظرم نسل جوان و دانشجو بیشتر باید این موضوع برایش اهمیت داشته باشد. به نظرم بیشتر همان سبک سلیقه و تجربه چیزهای جدید است. درست مثل لباس پوشیدن که هر چقدر سن بالاتر می‌رود  علاقه به ساده پوشی بیشتر می‌شود، ذائقه هم دقیقا چنین چیزی است.برای همین هم نسل جدید همچنان دنبال امتحان کردن نوشیدنی‌های جدید است.»

فواد مدیر کافه«ترنج»  است. اون می‌گوید: «به نظرم حتی صنعت نوشیدنی هم از مد پیروی می‌کند. یک زمانی دمنوش خوردن مد بود. یک زمانی هم نوشیدنی‌های ترکیبی با اسم‌های عجیب که در منوها می‌دیدیم.اما حالا سادگی مد شده است. برعکس هرچقدر اسم‌های متفاوت در منو بگذاری، انگار دافعه ایجاد کردی. خیلی از مشتری‌های ما دنبال سادگی هستند، برای آن‌ها کیفیت نوشیدنی و البته کیفیت معاشرتی که در این محیط انجام می‌دهند بیشتر از هرچیزی اهمیت دارد.»

تحولات اخیر در رفتار مشتریان کافه‌ها بازتابی است از شرایط اقتصادی و فرهنگی جهانی. میل به نوشیدنی‌های ساده و کلاسیک در بسیاری از نقاط جهان افزایش یافته و صاحبان کسب‌وکار را به بازنگری در منو و استراتژی‌های خود واداشته است. در عین حال، اختلافات نسلی و منطقه‌ای نشان می‌دهد که بازار قهوه جهانی همچنان پویایی و پیچیدگی خود را حفظ کرده و آینده آن نیازمند رویکردی متعادل بین سنت و نوآوری است.