کافه‌ها مرهمی برای روزهای سخت

کافه‌نوشت: وقتِ اعتراضات، یا درست زمانی که چیزی در جامعه در حال تغییر است، حرف زدن، همفکری و دورهم بودن درمان است. درمان خیلی از مشکلات و رهایی از اضطراب و نگرانی‌ها از آینده مجهول. در طول تاریخ قهوه‌خانه‌ها و کافه‌ها همواره بیش از محلی برای دورهمی‌های معمولی بوده‌اند. در جریان انقلاب‌ها، آن‌ها کانون ایده‌های مختلف و تحول اجتماعی بوده‌اند و شرایطی را فراهم می‌کردند که مردم بتوانند برای بحث و آینده برنامه ریزی کنند. این نقش تعیین کننده کافه‌ها و قهوه‌خانه‌ها از عصر روشنگری در اروپا تا جنبش‌های اجتماعی مدرن و حتی در انقلاب‌های بهار عربی تا همیشه ثابت مانده است.

قهوه‌خانه‌ها و عصر روشنگری

در سده‌های هفدهم و هجدهم، قهوه‌خانه‌های اروپایی با عنوان «سالن‌های عمومی‌دموکراسی»شناخته می‌شدند. در فرانسه، مکان‌هایی مانند کافه پروکوپ در پاریس محل رفت‌وآمد فیلسوفانی مانند ولتر و دیدرو بود. این فضاها بستری خوبی برای گفت‌وگو درباره حقوق بشر، حکمرانی و آزادی فراهم می‌کردند که اغلب با انقلاب فکری عصر روشنگری پیوند خورده‌اند.

قهوه‌خانه‌ها و انقلاب فرانسه

در آستانه انقلاب فرانسه، قهوه‌خانه‌های پاریس به نقطه تجمع شهروندان ناراضی تبدیل شده بود. به‌عنوان مثال، کافه دِ فوا جایی بود که رهبران انقلابی مانند کامیل دمولن آنجا سخنرانی می‌کرد. ایده‌هایی که در این فضاها مورد بحث قرار می‌گرفت، به‌طور چشم‌گیری بر روند وقایع تأثیر گذاشت.

پیشنهادی برای مطالعه: کافه؛ پناهگاه روشنفکری آقای نویسنده

انقلاب آمریکا و قهوه‌خانه‌های لندن

در لندن، قهوه‌خانه‌ها به دلیل دسترسی آسان و تبادل مداوم اطلاعات، با لقب «دانشگاه یک پنی» شناخته می‌شدند. در این دوره، آن‌ها محل ملاقات بازرگانان، روزنامه‌نگاران و فعالان بودند. برخی از ایده‌هایی که جرقه انقلاب آمریکا را زدند، نخستین بار در این قهوه‌خانه‌ها مطرح شدند.

جنبش‌های مدرن و  کافه‌ها

در سده بیستم، قهوه‌خانه‌ها همچنان کانون جنبش‌های اجتماعی باقی ماندند. در دوران جنگ سرد، قهوه‌خانه‌های اروپای مرکزی، مانند نمونه‌های موجود در پراگ، به فضایی برای بحث مخالفان درباره ایده‌های ضدکمونیستی تبدیل شدند. در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، قهوه‌خانه‌های ایالات متحده هم به محلی برای سازمان‌دهی جنبش‌های حقوق مدنی و برابری تبدیل شدند.

کافه riche در انقلاب قاهره

تاریخ اما بارها و بارها تکرار شد. آنقدر که به انقلاب‌های عربی رسید. کافه‌ها در حاشیه همه انقلاب‌ها حضور داشتند آن هم به شکل امروزی‌شان جایی برای برنامه ریزی و حرف زدن درباره انقلاب‌ها. نمونه اش کاقه Riche .

در سال ۲۰۱۱،  که موج انقلاب ۲۵ ژانویه قاهره را فرا گرفت و میدان تحریر تبدیل به نماد اعتراضات شد، Café Riche به صحنه اصلی اعتراضات بازگشت. نزدیکی به میدان تحریر و تاریخ طولانی تجمع روشنفکران باعث شد این کافه به پناهگاه موقت معترضان، مرکز تبادل اطلاعات و محل برگزاری جلسات غیررسمی‌تبدیل شود. گفته می‌شود خیلی از فعالان سیاسی و جوانان معترض در روزهای بحرانی برای دور ماندن از گاز اشک‌آور و سرکوب نیروهای امنیتی، به این کافه پناه برده‌اند.

به عبارتی، Café Riche نه تنها شاهد انقلاب‌ها، بلکه بخشی از جریان فعال اعتراضات اجتماعی قاهره بوده است؛ جایی که فرهنگ، سیاست و اعتراض اجتماعی در هم تنیده‌اند.

البته که سال‌ها قبلتر هم این کافه نقش پررنگی داشته. از مقاومت علیه بریتانیا تا همانطور که گفتیم در انقلاب ۲۰۱۱، Café Riche همواره محل تجمع ایده‌ها و اعتراض‌ها بوده . دیوارهایش حکایتگر گفتگوهای شبانه روشنفکران، برنامه‌ریزی‌های سیاسی و شور اعتراضات مردمی‌اند.

قهوه به‌عنوان نماد انقلاب

قهوه نه‌تنها سوخت ذهن‌هایی بود که تغییر را تصور می‌کردند، بلکه نمادی از انقلاب نیز بود. انرژی و تمرکزی که قهوه فراهم می‌کرد، از بحث‌های طولانی و برنامه‌ریزی‌های راهبردی پشتیبانی می‌کرد و آن را به همراهی برای پیشرفت اجتماعی و سیاسی تبدیل کرده بود.