چرا کافه‌ها شلوغ‌اند؟ روایت یک پژوهش میدانی از کافه‌نشینی در تهران

کافه‌نوشت: اگر از بیرون به شهر نگاه کنیم، کافه‌ها در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری بخشی از زندگی روزمره شده‌اند. کافه‌ها فرصتی است برای رهایی از شلوغی شهر و خلوت کردن، دیدار دوستانه یا کاری و حتی گاهی تمرکز روی کار، کافه نوشت یک پژوهشی میدانی با مشارکت ۱۰۰ نفر انجام داده که نشان می دهد مراجعه به کافه دلایل متنوع و گاه متضادی دارد؛ از معاشرت پرانرژی با دوستان تا لحظات سکوت و خلوت شخصی. اما بر اساس این نظرسنجی سه دلیل انگیزه اصلی مراجعه به کافه هستند.

دیدار با دوستان

بخش قابل‌توجهی از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که کافه محل معاشرت و دیدار با دوستان است. در واقع برای بسیاری، نوشیدن قهوه تنها بهانه‌ای است برای بودن در کنار دیگران. این افراد همیشه اولین گزینه برای دیدارهایشان کافه است. یک فضای جدید، گرم و دوستانه بدون محدودی زمانی می‌تواند گزینه خوبی باشد.

 کار و لپتاپ

بخش دیگری از مشتریان، کافه را محل کار، مطالعه یا تولید محتوا می‌دانند. این موضوع  نشان می‌دهد که فضای کافه به یک دفتر کار جایگزین یا محیط مطالعه آرام تبدیل شده است. اینترنت وای‌فای، میز و صندلی راحت، و نور مناسب از جمله عواملی هستند که این تجربه را ممکن می‌کنند. نکته جالب اینجاست که موضوع کار و مطالعه در چند سال اخیر و به خصوص بعد از کرونا بسیار رایج شده است. این موضوع تا جایی مورد توجه قرار گرفته که در بسیاری از کافه‌های انگلیس ورود لپتاپ ممنوع شد چون معتقد بودند فضای کافه، فضای کار نیست و برای معاشرت مناسب است. البته این موضوع با مخالفت های زیادی همراه شد و در نهایت لپتاپ ها دوباره به کافه بازگشتند.

پیشنهادی برای مطالعه: کافه‌ها را دوستان انتخاب می‌کنند یا اینستاگرام؟

آرامش و خلوت

بسیاری نیز به دنبال سکوت، رهایی و آرامش هستند. در واقع برخی مشتریان کافه را به‌عنوان مکانی برای فرار از شلوغی و تنش‌های روزمره می‌بینند. این افراد معمولا یک کافه دنج را به عنوان پاتوق انتخاب می‌کنند. کافه ای که در آن صدای موسیقی خیلی بلند نیست، فضای بزرگی دارد و معمولا می توان چند ساعتی در آرامش سپری کرد. برخلاف بسیاری از کسانی که معتقدند کافه رفتن به تنهایی ممکن است جذاب نباشد، این خلوت گزینی جز محبوب‌ترین علت های کافه رفتن از دیدگاه مردم است.

این داده‌ها نشان می‌دهند که نیازهای مشتریان متنوع و گاه متضاد است؛ یک سمت از مشتریان به دنبال معاشرت پرانرژی است و سمت دیگر به دنبال سکوت و تمرکز. بنابراین، کافه‌ای که زون‌بندی فضایی مناسبی نداشته باشد، نمی‌تواند رضایت هر دو گروه را تأمین کند و ممکن است نارضایتی و سردرگمی ایجاد شود.به عبارت دیگر، طراحی هوشمندانه فضا، با بخش‌های مشخص برای جمع‌های دوستانه و بخش‌های آرام برای مطالعه یا خلوت، می‌تواند کلید موفقیت و بازگشت مشتریان باش.

 این پژوهش چگونه انجام شد؟

برای پاسخ به این پرسش، یک نظرسنجی میدانی در پاییز ۱۴۰۴و در شهر تهران انجام دادیم. جامعه آماری این تحقیق را بازدیدکنندگان دو نمایشگاه سراسری قهوه (نمایشگاه ایران‌مال و نمایشگاه پارک گفتگو) تشکیل دادند که عمدتاً از میان علاقه‌مندان و مشتریان حرفه‌ای حوزه قهوه بودند. نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده صورت گرفت و داده‌ها با یک پرسشنامه محقق‌ساخته چندگزینه‌ای (با امکان درج نظرات تکمیلی) جمع‌آوری شد. از میان ۱۰۰ پرسشنامه تکمیل‌شده، تحلیل نهایی بر پایه پاسخ‌های ۹۸ نفر انجام شده است. به عنوان یک محدودیت روش‌شناختی باید اشاره کرد که نتایج این پژوهش بیش‌ازهرچیز دیدگاه جامعه علاقه‌مند و نسبتاً حرفه‌ای این حوزه را بازتاب می‌ده. این تحلیل بر پایه پاسخ‌های ۹۸ نفر انجام شده است و اولین بخش از یافته‌های یک پژوهش چندمحوره در زمینه رفتار  کافه‌نشین‌های تهرانی محسوب می‌شود.

نمای کلی از پاسخ‌دهندگان

ترکیب جمعیت‌شناختی شرکت‌کنندگان به این شرح بود: از نظر جنسیت، ۴۹ درصد مرد و ۴۷ درصد زن. طیف سنی عمدتاً متمرکز بر گروه ۲۵ تا ۳۴ سال (۳۷ درصد) بود و پس از آن گروه‌های ۳۵ تا ۴۴ سال (۲۷ درصد) و ۴۵ سال به بالا (۱۹ درصد) قرار داشتند. از نظر شغلی، بیشترین فراوانی مربوط به افراد آزاد (فاقد شغل ثابت) با ۳۲ نفر بود و پس از آن کارمندان (۱۸ نفر) و دانشجویان (۸ نفر) در رده‌های بعدی بودند. این توزیع، نمونه‌ای عمدتاً جوان و میانسال با تنوع شغلی نسبتاً بالا را نشان می‌دهد.